Blogs

မွးမိွန္ေနေသာ ခ်င္းလူမ်ိဳးႏြယ္စုအေႀကာင္း သိေကာင္းစရာ

  • ေမွးမိွန္ေနေသာ ခ်င္းလူမ်ိဳးႏြယ္စု အေႀကာင္းသိေကာင္းစရာ စာတမ္းအားျဖင့္ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စု ( ၅၃ ) မ်ိဳးတြင္ပါဝင္ေသာ ( ျမိဳ ) ခမီ မ်ိဳးႏြယ္စုအေႀကာင္း သမိုင္း စာဖတ္သူမ်ားအား တင္ျပလိုပါသည္ ။ ။ လူ့သမိုင္းသည္ ကမ႓ာေပါ၌ ဘုရားသခင္ဖန္ဆင္းျပီးကတည္းက လူဟူ၍ ေပါထြန္းအစပ်ိဳ ခ့ဲျပီးလ်ွင္ လူသားမ်ားဆိတ္သုဥ္းသြားသည့္ အခါတြင္ ထိုလူ့သမိုင္းသည္ နိဂုံးခ်ဳပ္လိမ့္မည္ဟူသည့္ အခ်က္သည္ကား အျငင္းမပြား ႏုိင္ေသာအခ်က္ပင္ျဖစ္သည္ ။

    ထို့ေျကာင့္ျမို လူမ်ဳိးမ်ားရွိေသးျခင္းသည္ ျမိဳလူမ်ဳိးမ်ားဆင္းသက္လာပုံ l ျမိဳလူမ်ဳိးမ်ား၏ အတိတ္ဆီမွ ျဖတ္သန္းလာခဲ့ေသာ အေႀကာင္းအရာ အျဖစ္ပ်က္ဟူသည့္ အေႀကာင္းတရားမ်ားေႀကာင့္ ပင္ျဖစ္သည္ ။ ျမိဳ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကပင္ ျမန့္မာ့သမိုင္းေႀကာင္းႏွင့္ယွဥ္ျပီး ဆင္းသက္လာခ့ဲေသာမ်ိဳးႏြယ္စုျဖစ္ေႀကာင္း သမိုင္းအဆိုမ်ားသိရသည္ ။ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားအေခါျဖင့္ ျမိဳ Mro ဟုေခါေသာ္လည္း မိမိတိုင္းရင္းသားမွာ ယေန့တိုင္ Mru ဟုေခါျမဲ ျဖစ္သည္ ။

    ( ခ်င္းလူမ်ိဳးႏြယ္စုျဖစ္ေႀကာင္း ေဖာ္ထုတ္ျခင္း )

    ျမိဳ တိုင္းရင္းသားတို့သည္ ခ်င္းလူမ်ိဳးႏြယ္စု ဝင္ျဖစ္ေႀကာင္းရွိျခင္း l ျဖစ္ျခင္း အမွန္အကန္အႏွစ္သာရ မွ ေဖာ္ထုတ္တင္ျပပါမည္ ျဖစ္သည္ ။ ခ်င္းဘိုးဘြား l ျမိဳ လူမ်ိဳးတို့၏ ဘိုးဘြားတို့ အဆိုအရ ေသာ္လည္ေကာင္း ခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္ေႀကာင္း မ်ိဳးႏြယ္စုဝင္ ျဖစ္ေႀကာင္း ေျပာႀကေလ့လ်ွက္ရွိပါသည္ ။ ျမိဳ ဘာသာစကားအားျဖစ္ ( Ai daSung Mru ) အစိပၸါယ္မွာ ေတာင္ေပါသား ( ခ်င္း ) ျဖစ္သည္ ။ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စု သမိုင္းကိုျပန္လည္ႀကည့္ေသာအခါ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စု ေယဘုယ်အားျဖင့္ အုပ္စု ( ၁၃ ) စု ခြဲထားသည္ကို ေတြ့ျမင္ရပါသည္ ။

    K,cho
    Laimi
    Asho 
    Mizo
    Dai
    Batu
    makaang
    Masho
    Sho
    senthang - mara - zotung - khumi - khami တို့ျဖစ္ႀကသည္ ။ ထိုသို့ အုပ္စု အနက္ အုပ္စု ( Masho ) တြင္ မ်ိဳးႏြယ္စု ၃ စုေတြ့ရသည္ ။ ။ Khumi - khami ႏွင့္ Maru တို့ျဖစ္ႀကသည္ ။ ။ ဤေနရာတြင္ ျမိဳ Mro တို့၏ မူလအေရးအသားျဖစ္ေသာ ( Mru ) ကိုေတြ့ရွိရသည္ ။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ေနထိုင္ေသာ ခ်င္းရြာေပါင္း ( ၁၁၇ ) ရြာ ရွိျပီး လူဦးေရခန့္မွန္းေျခမွာ ၂၀၀၀၀ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ေနထိုင္ႀကသည္ ။ ဘဂၤလားေဒရ့္နိုင္ငံတြင္ လူဦးေရ ၁၀၀၀၀၀ တစ္သိန္း နီးပါးရိွသည္ဟု ခန့္မွန္းေျပာဆိုႀကပါည္ ။ ။

    ျမိဳ စာေပကို North East India General Mission မွ Roman အကၡာျဖင့္ တီထြင္ေပးခ့ဲျပီး ၁၉၃၉ ခုႏွစ္တြင္ ခရစ္ဝင္က်မ္းျဖစ္ေသာ ရွင္မကု ႏွင့္ ရွင္ေဟာဟန္ က်မ္းတို့ကို အုပ္ေရ ( 500 ) ပုံႏွိပ္ထုပ္ေဝခ့ဲသည္ ။ ၁၉၉၄ ခုနစ္တြင္ Christan Fellowship of Bangla - desh မွ ျမိဳ ဘာသာစကားအားျဖင့္ ခရစ္ယာန္ စမၼသစ္က်မ္းကိုေသာ္လည္း စမၼသီခ်င္းစာအုပ္ေသာ္လည္းေကာင္း ပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝခ့ဲသည္ ။ ရထိုင္ျပည္နယ္တြင္ ခ်င္းေက်းရြာေပါင္း ၁၁၇ ရြာအနက္ အလယ္တန္းေက်ာင္းကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ရရွိခ့ဲျပီး မူလတန္းေက်ာင္း ၈ ေက်ာင္းႏွင့္ က်န္ရြာ ၁၀၈ ရြာတို့တြင္ ကိုယ္ထူကိုယ္ထစနစ္ျဖင့္ ပညာသင္ႀကားလ်ွက္ရွိပါသည္ ။

    စစ္အစိုးရ၏ အယူခံဝါဒ မ်က္မျမင္လြမ္းမိုးမူေႀကာင့္ ေခတ္လူငယ္မ်ားသည္ မိမိတို့၏ ခ်င္းလူမ်ိဳး l မိမိ၏ မ်ိဳးႏြယ္စုကိုပင္ မသိေတာ့ဘဲ သမိုင္းနိဂုံးခ်ဴ ပ္ရေပသည္ ။ သို့ျဖစ္၍ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ေနထိုင္ေသာ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားအေနျဖစ္လည္း မိမိ၏ မ်ိဳးႏြယ္စုျဖစ္ေသာ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္ဝင္ ျမိဳ မ်ိဳးႏြယ္စုကို သမိုင္းလမ္းေႀကာင္းအမွန္ေပါထြက္လာေစရန္ ဝိုင္းဝန္းပါဝင္ ေဖာ္ထုတ္နိုင္ရန္တင္ျပရျခင္းျဖစ္ပါသည္ ။ ။ ျမိဳလူမ်ိဳးဟာ စစ္မွန္ေသာ ခ်င္းလူမ်ိဳးျဖစ္ပါသည္ ။ ။ ၂၀၁၃ခုနစ္ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၂ ရက္မွ ၁၅ ရက္ေန့ထိ ဟာခါးျမိဳ့တြင္ က်င္းပေသာ ၆၅ နစ္ ခ်င္းအမ်ိဳးသား ညီလာခံတြင္ ခ်င္းတမ်ိဳးသားတရပ္လုံးျဖင့္ မ်ိဳးႏြယ္စုကိုယ္စား ပါဝင္တက္ေရာက္နိုင္ခ့ဲျပီး ခ်င္းလူမ်ိဳး ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စု စစ္စစ္ျဖစ္ေႀကာင္း ဘုံတေဘာတူညီခ်က္ အမွတ္စဥ္ ( ၇ ) တြင္ လည္း ခ်င္းလူမ်ိဳးမွန္ကန္ပါေႀကာင္း မွတ္တမ္းတင္ လက္မွတ္ေရးထိုးႀကပါသည္ ။ ။ မိမိတို့၏ ေသြးရင္း သားရင္း ခ်င္းညီအစ္ကိုမ်ားနင့္ ျပန္လည္ဆုံေတြ့ ေပါင္းစည္းနိုင္ျခင္းျဖစ္ပါသည္ ။ ။

    ျမိဳ ခမီ တို့၏ ရိုးရာ ယဥ္ေက်းမွဳ အသုံးအေဆာင္ပစြည္း ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္ပုံ ခ်င္းရိုးရာ ပုံျပင္ ဝတၲဳ တို့သည္လည္း ဆင္တူယိုးမွားရွိသည္ ။ မင္းတပ္ ဟားခါး မတူပီ ဖလမ္း မီဇိုး ပလက္ဝ တို့နင့္ ဘာသာစကား အေခါအေဝါ အသုံးအႏွဳန္းအခ်ိဳ့ တူရွိမွဳ ရွိသည္ ။

    ဥပမာ = ျမန္မာ မတူပီ ျမိဳ

    အေဖ kapa Apa
    အေမ kanu A nu
    အဘိုး ka pu A pu
    အဘြား ka pi A pi
    ေရ Tui Tui
    ေျမြ Rul Rua
    အိမ္မက္ mang mang
    ဦးထုပ္ lukhum lukhum
    ပ်ား khoi khuai

    စသည့္တို့ တူညီလ်ွက္ရွိပါသည္ ။ ။ ရခိုင္လူမ်ိဳး မဟုတ္ပါ ။ ျမိဳ လူမ်ိဳးတို့သည္ ခ်င္းစစ္စစ္ျဖစ္သည္ ။

    ျမန္မာနိုင္ငံ တိုငိးရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စု မွတ္တမ္း မွာ ျမိဳ ဟူ၍ အမည္နာမသည္ ထင္ရွားမွတ္တင္ ေဖာ္ျပထားေသာ္လည္း ထိုးေဖါက္ခ်က္မ်ားျဖစ္ရပ္ မွန္ကို ကိုယ္စားျပဳမရွိနိုင္ျခင္းကို ေတြ့ရွိရသည္ ။ ျမိဳ ဟူေသာေနရာ၌ အဝခမီ ျမိဳ ( ေခါ ) ခမီ တို့ကသာ လုံးလုံးလ်ားလ်ား ေနရာ ယူျပီး မူရင္း ျမိဳ တိုင္းရင္းသားစစ္စစ္ပင္ ျမိဳ မဟုတ္ ေတာင္ျမိဳ ျဖစ္သည္ဟု အဝခမီ ျမိဳ ( ေခါ ) ခမီ မ်ိဳးႏြဟ္စုတို့က ေခါတြင္းေစျပီး ေဒသဆိုင္ရာ မ်ိဳးႏြယ္စုအစား အျငင္းပြား ဖြယ္ျဖစ္ေလသည္ ။ ယခုအခါတြင္ ျမိဳ ( ေခါ ) ခမီ ဟူသည့္ အဝခမီမ်ိဳးႏြယ္စု တစ္ခ်ိဳ့သည္ မိမိလူမ်ိဳးစု၏ အမည္မူရင္းကိုစြန့္၍ ျမိဳ ဟုေခါဆိုလာႀကေပသညိ ။ ။ ခမီ မွ ျမိဳ လူမ်ိဳး အျဖသ္ခံယူကာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မတီတြင္ ပါဝင္နိုင္ရန္ ျမိဳ ( ေခါ ) ခမီ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးအဖြဲ့ကို ဥကၠဌ ဦးစံသာေအာင္ သည္ နိုင္ငံေရးအမည္အားျဖင့္ ထူေထာင္ခ့ဲသည္ ။ မ်က္မျမင္ နိုင္ငံေရးအျမင္ အတၲလြန္ကဲ၍ တယူသန္မူေႀကာင့္ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုႀကားတြင္ မလိုလားအပ္ေသာ အျငင္းပြားဖြယ္ျဖစ္လာသည္ ။ ။ ။

    ( ျမိဳ ခမီ ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား ေနထိုင္ရာေဒသ ႏွင့္ လူဦးေရ )

    ျမိဳ ခမီလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျမိဳ့ ေဟာင္းနယ္ရွိ အႀကီးမေတာ္မတိုက္နယ္ ရမ္ေခ်ာင္း l ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ့နယ္ရွိ သနီေခ်ာင္း l ပီေခ်ာင္း l ယိုးေခ်ာင္း l ေဘာမိရြာ l ပုဏၰားက်ြန္းျမိဳ့နယ္ရွိ စမ္းပတီေခ်ာင္း l ေတာမ်ားေခ်ာင္း l ရေသ့ေတာငိျမိဳ့နယ္ ဘူးသီးေတာင္ျမိဳ့နယ္ စိုင္းဒင္ေဒသ ႏွင့္ ေမာင္းေတာျမိဳ့နယ္ အင္တူလာ l ေဘာ္တူလာ l တြင္လည္းေကာင္း ခ်င္းျပည္နယ္ ပလက္ဝျမိဳ့ နယ္ေျမ ရွိ မီးေခ်ာင္း l ဆမီးေခ်င္း l ေလျမိဳေခ်ာင္း ရူးေခ်ာင္း ေဒသမ်ား န့ဲ ဘဂၤလားေဒရ့္နိုင္ငံ မ်ားတြင္ မ်ားျပားစြာ ေနထိုင္လ်ကိရွိပါတယ္ ။ ။ ျမိဳ လူမ်ိဳးတို့သည္ တခ်ိန္က ရခိုင္ ျပည္တြင္း မင္းဧကရာဇ္မ်ားအျဖစ္နန္းေတာ္တက္၍ ျမိဳ မင္းဆက္ႏွစ္ဆက္ကိုပင္ ထူေထာင္ခ့ဲဖူးသည္ဟု မွတ္တမ္းတင္ထားပါသည္ ။ ေအဒီ ၃၁၃ မွ ၁၅၆ ခုႏွစ္အထိ ၂၅ ႏွစ္ခန့္ႀကာခ့ဲေလသည္ဟု ျမန္စြယ္စုံက်မ္းစာေပဗိမာန္၏ ရုပ္ျပဗဟု သုတဘဏ္ အတြဲ ၉ စာမ်က္ႏွာ ၄၂၅ - ၄၂၆ တြင္ေဖာ္ျပထားပါသည္ ။

    ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရခိုင္လူမ်ိဳးမ်ားအျပင္ သက္ l ဒိုင္နက္ l ခမိ l ျမိဳ l မာရာမာႀကီး စေသာ တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားေနထိုင္လ်က္ ရွိႀကသည္ ။ ။ ဤ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအနက္ ခ်င္းလူမ်ိဳး ခ်က္းမ်ိဳႏြယ္စုအျဖစ့္ ျမိဳ ခ်င္းတိုင္းရင္းသားမ်ားလည္း အပါဝင္ျဖစ္ပါသည္ ။ ။

    ထိုက့ဲသို့ ျပန့္က်ဲ႔ေနထိုင္ျကရေသာေျကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ေဒသ၏ လြမ္းမိုးမွဳ ျဖင့္ ေခတ္လူငယ္မ်ားသည္ မိမိ၏လူမ်ဳိးႏြယ္စု ေမွးမိွန္ျခင္းကိုေဖာ္ထုတ္ရန္ ျမိဳ လူမ်ိဳးမ်ား မိမိ၏ လူမ်ိဳး မိမိ၏ မ်ိဳးႏြယ္ကို ျမတ္ႏိုးျပီး သမိုင္းမွန္ l လမ္းေႀကာင္းမွန္ကို ေဖာ္ထုတ္ရန္လိုအပ္ေပျပီး ။ ။ ထိုကဲ့သို့ ျဖစ္ရပ္မွန္းကို ျပန္လည္ ေဖာ္ရန္ ခ်င္းအမ်ိဳးသား တရပ္အေနျဖစ္လည္း မိမိ၏ လူမ်ိဳး l ေသြးရင္း l သားရင္း မေပ်ာက္ဆုံးေလေအာင္ ဝိုင္းဝန္းေစာင့္ေရွာက္ သမိုင္းမွန္ေဖာ္ထုတ္နိုင္ဖို့ရန္ ေမွးမိွန္ေနေသာ ခ်င္းလူမ်ိဳးထဲက ျမိဳ ခမီ ခ်င္းကို ဝိုင္းဝန္းႀကဖို့ လိုအပ္ပါေႀကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္ ။ ။