Blogs

ဇိုတုန္မ်ိဳးႏြယ္စုဆင္းသက္လာပံု

  •  

    ဇိုတုန္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားသည္အမ်ားအားျဖင့္ေျမာက္ပိုင္းဖလမ္းျမိဳ ႔နယ္ႏွင့္ဟားခါးျမိဳ ႔နယ္ဖက္မွလာေရာက္ဆင္းသက္သူမ်ားျဖစ္သည္။ဇိုတုန္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားတြင္အဓိကအားျဖင့္ေဆြမ်ိဳးစု(၂၀)ေက်ာ္ရွိရာ၊ ထင္ရွားေသာမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားမွာစာလ္ေထာင္၊အင္းမိုင္းႏွင့္တင္ေပၚမ်ားျဖစ္ၾကသည္။စာလ္ေထာင္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားသည္ယခုဖလမ္းျမိဳ ့နယ္အေနာက္ေျမာက္ဖက္ႏွင့္အိႏိၷယနယ္စပ္ရိွတီြက်ံဳပီ(TuiCcungpi)ဟုေခၚ ေသာရိကန္ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ (၁၄) ရာစုအေစာပိုင္းကာလတြင္ေနခဲ့ဟန္တူေလသည္။ ၎မွတစ္ဆင့္ ဟားခါးနယ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္၍ဇိုေဖနယ္ေျမတြင္ႏွစ္အေတာ္ၾကာေနထိုင္ခဲ့ၾကေပသည္။၎မွေဘြႏူးျမစ္အတိုင္းစုန္ဆင္းလာၾက၍ယခုေဘြႏူးေခ်ာင္းႏွင့္ဆေရာေခ်ာင္းဆံုးရာေဒသတြင္ရြာတည္၍ေနထိုင္ၾကသည္။ ယင္းေဒသတြင္ေဆာင္ေစာင္ဟုေခၚေသာေက်ာက္တံုးၾကီးရွိ၍၎ကိုအစြဲျပဳျပီး ေဆာင္ေစာင္ (စာလ္ေထာင္)ဟုေခၚရျခင္းျဖစ္သည္။ စာလ္ေထာင္ရြာကိုဦးေဆာင္တည္ေထာင္သူမွာ ငိုက္က်ိဳ (Ngai Co)ျဖစ္၍ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္(၁၄)ဆက္ရွိျပီးျဖစ္ရာေအဒီ(၁၅)ရာစုအေစာပိုင္းေလာက္တြင္ျဖစ္ခဲ့ဟန္တူ ေလသည္။ ယခုေက်းရြာေပါင္း (၂၀) အထိပ်ံႏွံ ့ေနထိုင္ၾကသည္။ ၎စာလ္ေထာင္ရြာမွ လန္လီ၊ ရွာရွစ္၊ တီနီယား၊ ရွာတလိုင္း၊ လိုေတာ၊ ရြာဗား၊ ေဆာ္တီး၊ ေရဇြာ၊ ေအတန္း စသည့္ေက်းရြာမ်ားအျဖစ္ခြဲထြက္၍

    အင္မိုင္းေဆြမ်ိဳးစုတို ့မွာယခုမီရမ္နယ္ဖက္မွဝင္ေရာက္လာသူမ်ားျဖစ္ၾကသည္။မီရမ္နယ္တြင္ေတာင္ ဘူးရြာနားရွိ ဘူဇာနင္ (Bu canning) တြင္ႏွစ္အေတာ္ၾကာေအာင္ေနျပီး ယခုဟရင္ထန္းရြာကိုတည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ၎ဟရင္ထန္းရြာမွ အိုက္ကား၊ ရွာငို၊ ေထာင္လန္း၊ ေဝၚတီး၊ နာဘုန္း၊ တူေဖ၊ လံုေဒါ၊ စန္စက္၊ ခိုေဘြး စသည့္ေက်းရြာမ်ားအထိပ်ံႏွံ ့ေနထိုင္ၾကသည္။

    တိန္ေပၚေဆြမ်ိဳးစုမ်ားမွာယခုတန္ကူးေက်းရြာလံုဟန္းေဒသမွဆင္းသက္လာသည္ဟုအဆိုရွိခဲ့ၾကသည္လံုဟန္ေဒသမွခြဲထြက္လာ၍ယခုဘေလးရြာအနီးတြင္တိန္ေပၚရြာကိုတည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ၎ရြာမွတဆင့္လံုငိုး၊ တင္ဆီး၊ ရာဆိုး၊ ဒိုင္းဒင္း၊ ေရေဆာ၊ လံုကား၊ ေထရွိ၊ တိလတ္၊ ဘေလး၊ လံုရိန္၊ ေဝရံုးစသည့္ေက်းရြာမ်ားအထိ ပ်ံႏွံ ့ေနထိုင္ၾကသည္။

    အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဇိုတုန္ (Zotung) မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၏ရာဇဝင္တြင္ တီြက်ံဳးပီး (Tui Ccungpi) ေခၚေရအိုင္ၾကီးမွလာေၾကာင္းဆိုရာ၎သည္ရိေရအိုင္ၾကီးျဖစ္သကဲ့သို ့အင္းေတာ္ၾကီးလည္းျဖစ္ႏိုင္ေပသည္။

     

     

    ေနထိုင္ေဒသ

    အေရွ ့ဖက္တြင္ ဂန္ ့ေဂါျမိဳ ့နယ္ႏွင့္ထီးလင္းျမိဳ ့နယ္၊ ေျမာက္ဖက္တြင္ ဟားခါးျမိဳ ့နယ္၊ အေနာက္ဖက္တြင္ထန္တလန္ျမိဳ ့နယ္ႏွင့္မီရမ္မ်ိဳးႏြယ္စု၊ေတာင္ဖက္တြင္မတူမ်ိဳးႏြယ္စုေနထိုင္ၾကသည္ဤေဒသရွိထင္ရွားေသာ္ျမစ္မ်ားမွာေဘြႏူးျမစ္၊ ျမစ္သာျမစ္၊ ဝန္ဖူးေခ်ာင္း၊ တီတားေခ်ာင္း စသည့္တို ့ျဖစ္ၾကသည္။ ထင္ရွားေသာေတာင္မ်ားမွာ ေအာတေရာေတာင္၊ လီြထန္းေတာင္၊ ရြမ္းပါး (Rawnpaw) ေတာင္စသည့္တို ့ျဖစ္သည္။

    လူမ်ိဳးအမည္

    ဇိုတုန္မ်ိဳးႏြယ္စုတို ့သည္မိမိတို ့ကိုယ္မိမိဇို(Zo)ဟုေခၚၾကသည္။မိမိတို ့အပါအဝင္အျခားေသာခ်င္းလူ မ်ိဳးအားလံုးကိုလည္း ဇို (Z၀) ဟုပင္ေခၚၾကသည္။ ဇိုဆိုသည္မွာ လိုင္ (ဟားခါး) စကားအရ ေတာင္အဓိပၸာယ္ရေသာ္လည္း ဇိုတုန္စကားတြင္ ေတာင္ဟူ၍အဓိပၸာယ္မရပါ။ မိမိတို ့မ်ိဳးႏြယ္စုကိုမိမိတို ့မွည့္ေခၚထားေသာ သီးျခားေဝၚဟာရစကားသာျဖစ္သည္။ “တုန္” (Tung) ဆိုသည္မွာအလ်ားလိုက္ဟူ၍အဓိပၸာယ္ရသည္။ထို ့ေၾကာင့္ဇိုတုန္၏အဓိပၸာယ္မွာအလ်ားလိုက္တည္ရွိေသာနယ္ေျမတြင္ေနထိုင္ၾကသည့္ဇိုမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားဟူ၍ျဖစ္သည္။

    ခ်င္းလူမ်ိဳးထဲတြင္ဇို၊လိုင္ဇို၊ဇိုေဖ၊ဇိုတုန္ႏွင့္မီဇို(လူေရွ)ဟူ၍ဇိုမ်ိ္ဴးႏြယ္စုမ်ားျဖစ္ၾကသျဖင့္အျခားေသာမ်ိဳး ႏြယ္စုမ်ားထဲကတမူူထူးျခားေစရန္အလ်ားလိုက္နယ္ေျမတြင္ေနထိုင္ၾကေသာဇိုမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားဟုေခၚ

    တြင္ျခင္းျဖစ္သည္။မိမိတို ့သည္လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ဇို၊ ဇိုေဖ၊ လိုင္ဇို၊ မီဇို (လူေရွ)မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားႏွင့္အတူဆင္းသက္လာျခင္းျဖစ္မည္ဟုယူဆၾကသည္။ထို ့ေၾကာင့္ဇိုဆိုသည္မွာမိမိတို ့ဆင္းသက္လာသည့္ပင္ရင္းမ်ိဳးႏြယ္စုအမည္ပင္ျဖစ္သည္။

    ဆင္းသက္လာပံု

    ဇိုတုန္မ်ိဳးႏြယ္စုတို ့ဆင္းသက္ျပန္ ့ပြားလာပံုႏွင့္ပတ္သတ္၍စာအုပ္စာတမ္းအေထာက္မထားမရွိခဲ့သ ျဖင့္ေရွးလူၾကီးမ်ား၏သားစဥ္ေျမးဆက္ေျပာဆိုခဲ့ၾကေသာပါးစပ္ရာဇဝင္ကိုသာအေထာက္အထားအျဖစ္ကိုးကားရယူပါသည္။ ဇိုတုန္ေဒသသို ့ဝင္ေရာက္ၾကရာတြင္လမ္းေၾကာင္းအသီးသီးမွဝင္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္ကိုေတြ ့ရွိရပါသည္။ ယင္းလမ္းေၾကာင္းမ်ားမွာ….

    (က)ေဘြႏူးျမစ္ဖ်ားမွ အိုက္ကားရြာလမ္းေၾကာင္း

    (ခ) ဖိုင္ေယာင္မွစာလ္ေထာင္ရြာလမ္းေၾကာင္း

    (ဂ) ဘူဟနင္ေတာင္မွ တင္ပပီးလမ္းေၾကာင္း

    (ယ)ထီးလင္း၊ဂန္ ့ေဂါေဒသမွတင္းပပီးလမ္းေၾကာင္းတို ့ျဖစ္သည္။

     

     (က)ေဘြႏူးျမစ္ဖ်ားမွ အိုက္ကားရြာလမ္းေၾကာင္း

    အင္းမိုင္းပါးသည္ေဘြႏူးျမစ္ဖ်ားမွေန၍ေဘြႏူးျမစ္အတိုင္းစုန္ဆင္းလာသည္။ထို ့ေနာက္ဝန္ဖူးေခ်ာင္းအတိုင္းဆန္တက္ျပီးဘူဟနင္ေတာင္တြင္ေနထိုင္ခဲ့သည္။ဘူဟနင္ေတာင္မွတစ္ဆင့္ယခုေရဇြာႏွင့္ဟရင္ထန္းၾကားရွိစာခိုခူေတာင္တြင္ဟရင္ထန္းရြာသားမ်ားႏွင့္အတူေနထိုင္ခဲ့သည္။စာခိုခူေတာင္မွေန၍ေတာဝက္ျဖဴကိုလိုက္ရင္းယခုအိုက္ကားရြာအေနာက္ဖက္ရွိ အင္မင္းေတာင္တြင္ရွိေသာ ရမ္ယီယာ (Ram Zia) ရြာသို ့ေရာက္ခဲ့သည္။ ရမ္ယီယာရြာမွတစ္ဆင့္ အိုင္ဒူခူရြာဟုအမည္တြင္ခဲ့ေသာ ယခု အိုက္ကားရြာကိုတည္ခဲ့သည္။

    နယ္ခ်ဲ ့အဂၤလိပ္အစိုးရကအုိက္ကားရြာကိုမီးရိႈ ့ဖ်က္ဆီးျပီးသည့္ေနာက္တြင္ေဒသအသီးသီးသို ့တိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးရင္းေအာက္ပါရြာမ်ားအျဖစ္ခြဲကာေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။

    ရွာငို၊ လံုးဖ်ားလ်ာ၊ ဟရင္းထန္၊ ေထာင္လန္၊ ရာဆိုး၊ ေဝၚတီး၊ ဆဲမ္ပီး၊ လံုေဒါ၊ေလာင္ဝါ၊ ခိုေဘြး၊ ခြာတြာ၊ စန္စက္၊ ဒိုင္ဒင္း၊ တူေဖ၊ နာဘုန္၊ ေရႊေတာင္၊ ဒါရ္က်ံဳး၊ အန္တား၊ လံုရန္း၊ ပန္ေဝါ၊ ဖာေယာင္၊ ေယာင္နက္၊ လံုးရိန္……စသည့္ရြာမ်ားအျဖစ္အသီးသီးေနထိုင္လ်က္ရွိၾကသည္။

    (ခ) ဖိုင္ေယာင္မွစာလ္ေထာင္ရြာလမ္းေၾကာင္း

    ဖိုင္ေယာင္ရြာမွဆင္းသက္လာၾကေသာစာလ္ေထာင္အုပ္စုသည္ ယခုစာလ္ေထာင္ရြာတြင္ရြာတည္ကာေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။စာလ္ေထာင္ရြာမွတဆင့္ေက်းရြာအသီးသီးသို ့အဆင့္ဆင့္ပ်ံႏွံ ့ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ယခုေက်းရြာေပါင္း(၂၀)အထိပ်ံႏွံ ့ေနထိုင္ၾကသည္။ယင္္းေက်းရြာ မ်ားမွာ လန္လီ၊ ဟုန္ေလး၊ ရွာရွစ္၊ တီနီယား၊ ရွာတလိုင္း၊ လိုေတာ၊ ရြာဗား၊ ေဆာ္တီး၊ ေရဇြာ၊တီဘင္း၊ထန္ဒီးယား၊ေအတန္း၊ရမ္ဆိုင္းစသည့္ေက်းရြာမ်ားအျဖစ္အသီးသီးေနထိုင္လ်က္ရွိၾကသည္။

     

    (ဂ) ဘူဟနင္ေတာင္မွ တင္ပပီးလမ္းေၾကာင္း

    လံုဟန္မွဆင္းသက္လာေသာအုပ္စုသည္ရမ္ဆိုင္း၊ဟရင္ထန္းႏွင့္လြီထန္းေတာင္ကိုျဖတ္ေက်ာ္ျပီးတင္ေပါသို ့ေရာက္ရွိလာသည္။တင္ေပါမွတဆင့္ထပ္ခြာ၊ထိုမွတဆင့္လံုငိုးသို ့ေရာက္ရွိလာၾကရာလံုငိုးရြာတြင္ရြာတည္ထားၾကသည္။လံုငိုးမွတဆင့္ေက်းရြာအသီးသီးသို ့ပ်ံႏွံ ့ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းေက်းရြာမ်ား

    မွာ…………တိန္ဆီး၊ေရေဆာ၊ထယ္ဆီး၊တီလပ္၊ဘေလး၊လံုရိန္၊ဆဲမ္ပီးႏွင့္ေကလံုးစသည့္ေက်းရြာမ်ားအျဖစ္ ့ေနထိုင္လ်က္ရွိၾကသည္။

    (ယ)ထီးလင္း၊ဂန္ ့ေဂါေဒသမွတင္းပပီးလမ္းေၾကာင္းတို ့ျဖစ္သည္။

    ထီးလင္း၊ဂန္ ့ေဂါျမိဳ ့နယ္ၾကားရွိတင္းပပီးေဒသမွလာေသာအုပ္စု၊လံုခင္း၊လံုရန္းေဒသမ်ားမွဆင္းသက္လာေသာအုပ္စုအသီးသီးတို ့သည္လည္းအထက္ပါဇိုတုန္ေဒသရွိေက်းရြာမ်ားတြင္ေရာေႏွာေနထိုင္ ကာရြာတည္၍ပ်ံႏွံ ့သြားၾကသည္။အလားတူဇိုတုန္မ်ိဳးႏြယ္စုတို ့သည္ဂန္ ့ေဂါျမိဳ ့နယ္သို ့လည္းေကာင္း၊ ဟားခါးျမိဳ ့နယ္သို႔လည္းေကာင္း၊ မီရမ္ေဒသသို ့လည္းေကာင္းအသီးသီးပ်ံႏွံ ့ေနထိုင္ၾကပါသည္။ ဇိုတုန္ေဒသတြင္အျခားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားႏွင့္ေရာေႏွာေနထိုင္မႈသည္မေျပာပေလာက္ေအာင္နည္းပါးသည္။

     

    ကိုးကားခ်က္

    မတူပီျမိဳ ့နယ္၊ျမိဳ ့နယ္ျပည္သူ ့ေကာင္စီရံုးမွေရးသားျပဳစုေသာမတူပီျမိဳ ့နယ္ယဥ္ေက်းမႈသမိုင္းေၾကာင္း၊ ၁၉၈၅ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၅ ရက္

    မတူပီျမိဳ ့နယ္ႏိုင္ငံေရးသမိုင္း၊  ျမိဳ ့နယ္သမိုင္း ျပဳစုေရးေကာ္မတီ၊ မတူပီျမိဳ ့၊ ၃၀-၁၁-၁၉၇၉ စာမ်က္ႏွာ ၂။

    ရိုဆန္-ေရွးေခတ္ေဟာင္းခ်င္းသမိုင္း၊ စာမ်က္ႏွာ (၇၃)။

     

Lehrupaw`ae

0 Lehru
  • ooysah hae